اقتصاد
زمین قابل کشت 12 درصد ، نیروی کار 5/26 میلیون نفر حدود
محصولات عمده: ذرت، پنبه، قهوه، نیشکر، سبزی نیروی کار در صنعت 33 درصد تولیدات عمده: فرآورده های غذائی، مواد شیمیائی، تولیدات فلزی، نفت منابع طبیعی: نفت، نقره، مس، طلا، سرب، روی، گاز طبیعی، الوار- صادرات: قهوه، پنبه، شکر، میگو، گاو، گوشت، نفت، سولفور واردات: ماشین آلات، ابزار، وسائل حمل و نقل، کالاهای غیر مصرفی طرف های مهم داد و ستد: «ایالات متحده ژاپن»، کشورهای اروپای غربی است.
کشور مکزیک بیش از سیصد هزار کیلومتر از خاک ایران (1648590 کم) بزرگتر است.
جغرافیای طبیعی
«جغرافیا کشور مکزیک در جنوب ایالات متحده آمریکا و در آمریکای مرکزی و بر کرانه خلیج مکزیک و خلیج کوچک کامپچه قرار گرفته. این سرزمین بر شبه جزیره ای کوهستانی واقع گشته که رشته کوه شرقی و غربی در آن قرار دارد. مکزیک به سوی صنعتی شدن سریعاً پیش می رود.
یک سوم مردمش به کشاورزی اشتغال دارند و از شیوه های صنعتی در تولید محصولات زراعی استفاده می کنند و دولت هزینه های بسیار صرف رونق و برنامه های کشاورزی می نماید.
گواتمالا و بلیز در جنوبش می باشد.
طویل ترین رودخانه اش ریوگراند است. کوهها سبب شده است که آب و هوا شبه گرمسیری و در مناطق کوهستانی سرد باشد.
دیدنیها
«دیدنی ها» ویرانه های باستانی مایاها در شبه جزیره یوکاتان، ویرانه های ازتک ها و اهرام نزدیک شهر مکزیکو- پوپوکاته پتل- پاری کوتین کوههای آتشفشانی ایکستاکسی هوتل و سیتا لتپه CITHALTEP کوهستانهای سییرامادره، آکاپولکو، گیوآدالاجارا، اواکساکا در نزدیکی شهر مکزیکو کلیسای جامع زوکالو، دانشگاه مکزیک، کاخ ملی پارک چاپولتپک باغهای اکسوچیمیلکو، موزه ملی نژاد شناسی.
جغرافیای تاریخی
اقوام سرخپوست: مایا، تولینک، آزتک، مکستک، زابوتک ناهواتل ساکنان بومی مکزیک پیش از ورود سفید پوستان به این سرزمین بودند. نخستین دسته سفید پوست به رهبری فرناندزدی کوردبا در 1517 و دومین آنها گریهالیفا در 1518 بودند که وارد مکزیک شدند. در 1519 هرنان کورتز نجیب زاده دور اندیش شجاع ودرس خوانده و خوش برخورد در 24 سالگی با 550 مرد جنگی، 16 اسب و تعدادی توپ از سواحل کوبا به قصد تصرف منطقه مکزیک حرکت کرد. در ساحل یوکاتان دختری سرخپوست به او هدیه شد که به زبان آزتک و مایا سخن می گفت و همه افسانه ها و خرافات سرخپوستان را می دانست این دختر مترجم و مشاور کورتز گشت. چون کورتز وارد منطقه امپراتوری آزتک گردید، امپراتور آزتک از (تناکنیتلان) پایتخت خویش هدایائی از طلا و نقره برای کورتز فرستاد تا اسپانیائی ها خاک کشورش را ترک کنند. اما کورتز به محض ورود دستور داد همه قایق ها را از میان ببرند تا همراهانش خیال بازگشت را از سر بدر کنند. ازین پس به ساختن شهرهای «وراکروز» و «ترووکراس» پرداخت برای این شهرها شهردار و اعضاء انجمن شهر معین و مناطق مختلف شهر و میدانها علامت گذاری و میان مهاجمان تقسیم گردید.
کورتز با شورانیدن عده ای از سرخپوستان ضد ستم امپراتور تحریک و خود با نیرنگ و فریب با این نفرات کم و با اسلحه گرم بعد از یک شکست و عقب نشینی در 1520 در 1521 بکلی فتح کرد. در 1522 کورتز از طرف شارل پنجم شاه اسپانیا، کوتز به سمت فرماندار اسانیای نو معین گردید اما دیری نگذشت که از طرف دربار اسپانیا نایب السلطنه ای به نام «دمندا» تعیین و اختیارات کل به این نایب السلطنه واگذار گردید و به این ترتیب سراسر آمریکای اسپانیا به مدت سیصد سال در چنگال اسپانیا قرار داشت.
بعد از 1519 به فرماندهی کورتز همه خاک مکزیک به تصرف اروپائیان در آمد. اولین حکومت اسپانیائی در مکزیک به ریاست «دمندونا» از طرف شاه اسپانیا تعیین گردید. در قرن 16 و17 به سرعت بیشتر خاک مکزیک به اشغال مهاجران اروپائی در آمد (آن قسمت از زمین ها را که بعدها ایالات متحده آمریکا از خاک مکزیک اشغال کرد.) ساکنان مکزیک به سه دسته اند: سفید، دو رگه، سرخپوست. ستم بی پایان اسپانیائی های حاکم بر مکزیک، مردم را به قیام های وسیع و متعدد را واداشت از جمله شورش ‌«میگل هیدالگو» در 1910 و قیام «مورالز» در 1913 دارای اهمیت بسیار بود و سرانجام در 24 اوت 1921 اسپانیا مجبور به قبول و به رسمیت شناختن استقلال مکزیک گشت و بعد از چندی حکومت جمهوری در کشور برقرار گردید و به حکومت سیصد ساله جابرانه اسپانیا در مکزیک پایان داده شد و روز 16 سپتامبر 1910 روز استقلال مکزیک اعلام گردید.
از 1821 تا 1877 دو امپراتور، چندین دیکتاتور و عده ای رئیس جمهور و غیره به طور متوسط هر یک نه ماه بر مکزیک حکمروائی کردند. بر اثر جنگها و فشارهای ایالات متحده مکزیک در 1836 تگزاس و (48-1846) منطقه ای که تقریباً شامل کالیفرنیا، نواداویوتاه و بیشتر منطقه آریزوناونیو مکزیکو و بخش هائی از ویومینگ و کلرادو را از دست داد. در 1855 چریک های سرخپوست بی توجوآرز B. TOUGOARS به مبارزات آزادیخواهانه ورفورم های آزادی طلبی دست زدنددر 1867 جوآرز درباره رئیس جمهور گردید. سالهای بعد از سقوط دیکتاتور پورفیریودیاز P.DIAZ (1911-1884 و 80-1877) جنایات و خونریزی های بسیار به بار آورد. در 1901 اولین چاه نفت در مکزیک حفر گردید.
میان سالهای 17-1910 فرانسیسکو مادرو با حمایت زاپاتا و پانچوویلا قیام و دیازرا مجبور به استعفا (1911) کرد و مادرو قدرت حکومت را قبضه کرد. زاپاتا با روی کار آمدن مادرو امیدوار بود که زمین ها میان کشاورزان تقسیم شود اما مادرو دودل و از درک واقعیت ها عاجز بود با این اقدام روی خوش نشان نداد زاپاتا رهبر دهقانان، مادرو را نالایق و خائن و ستمگر و خود از قرارگاه مرکزی خود فرمانی صادر نمود که تعیین کننده مسیر انقلاب شد. زاپاتا اول آن عده از روستاها و رعایائی که از تصاحب زمین های خود محروم شده بودند، امر کرد فوراً زمین ها را اشغال و خود را مسلح کنند دوم آنکه از یک سوم زمین های وسیع سلب مالکیت شده و در اختیار روستائیان و رعایای مکزیکی گذاشت درین احوال مادرو به وسیله ژنرال هوارتا خلع و کشته و جنگهای داخلی آغاز شد و درین نبرد 000/250 نفر کشته، روستاها، شهرها ویران، کارخانه ها و مزارع سوزانیده و دیکتاتوری و لودادنهای شدیدی بر کشور حاکم گشت. رفته رفته آتش فتنه ها فرو نشست و قانون اساسی جدید در ماده 27 مالکیت همه اراضی و آبها به مردم داده شد که حق واگذاری را به اشخاص خصوصی داشتند. مالکیت مستقیم همه معادن زیر زمینی، نفت و 000 با ملت بود ماده 123 قانون کار پیشرفته ای به مرحله اجرا در آمد. به موجب ماده /130 کلیسا از دخالت در آموزش و پرورش ممنوع و ازدواج پیوندی اجتماعی خوانده و فعالیت کشیش ها محدود شد.
در 1919 زاپاتا رهبر افسانه ای مکزیک با حیله گری سرهنگی کشته شد (در حالیکه مردم هنوز معتقدند که زاپاتا با اسب سفید خود در کوهستانهاست و به زودی به نزدشان باز می گردد) زاپاتا می خواست زمین های کشاورزی میان سرخپوستان تقسیم شود اما با مخالفت رئیس جمهور و سایرین مواجه شد در 1914 مادرو کشته و نوستیانوکارانزا رئیس جمهور و اصلاحاتی در قانون اساسی به عمل آورد. اما در 1920 بر اثر دیکتاتوری و هنگام فرار کشته و اوبرگون، رئیس جمهور شد و به اقدامات اصلاحی دست زد از جمله آموزش حرفه و باسواد کردن مردم را سخت دنبال کرد. و در 1928 باز به ریاست جمهوری انتخاب گشت اما دیری نگذشت که کشته شد. در 1938 صنعت نفت مکزیک ملی اعلام گردید. در 1940 کاماچو به ریاست جمهوری رسید. در 1945 مکزیک به عضویت سازمان ملل متحد در آمد. در 1946 میگل آلمان به ریاست جمهوری انتخاب شد و در راه اصلاحات و صنعتی کردن کشور گامهائی برداشت. در 1952 روتیزکورتینز به ریاست جمهوری رسید و تا سال 1958 درین سمت باقی بود. آنگاه درین سال لوپزمائتوس به ریاست جمهوری انتخاب گردید و در 1964 دیازاورداز به ریاست جمهوری رسید و تا سال 1970 قدرت کشور را در دست داشت. در 1970 لوئیس اچه وریاآلوارز Echeverria Alvarez به ریاست جمهوری رسید و گامهای اصلاحی چندی در راه ترقی کشور برداشت. در 1976 کشورهای آمریکای لاتین از جمله ونزوئلا در کاراکاس اجلاسی تشکیل دادند.
در 1981 اعلام شد که مکزیک از لحاظ ذخایر نفتی پنجمین کشور دنیاست. در 1976 خوزه لوپزپورتیلو lopez portillo به ریاست جمهوری انتخاب شد. در 1982 میگل دلامادرید هورتادو M dc la Madrid Hurtado به عنوان شصت و سومین رئیس جمهور مکزیک از آغاز استقلال مکزیک، به ریاست جمهوری انتخاب گردید. در 1982 مکزیک بودجه سی میلیارد دلاری برای انرژی اتمی در نظر گرفت. در 1983 نرخ رشد سالانه کشور 8 درصد بود. برخی از مآخذ 1- زااتا اثر جان اشتاین بک 2- زاپاتای قهرمان از انتشارات عطائی 3- تاریخ آمریکای لاتین- جورج پندل – ترجمه منوچهر پوریان خیر.
حکومت
«حکومت» رئیس جمهور با رأی عمومی به مدت 6 سال انتخاب و مأمور اداره کشور با اعضاء کابینه می شود. کنگره دو مجلس دارد. چهارصد تن نمایندگان مجلس که به مدت سه سال برگزیده و 64 عضو سنا که به مدت 6 سال انتخاب می گردند.
هر یک از سی و یک ایالت مکزیک دارای فرماندار و مجلس قانونگزاری و قوه قضائیه منتخب خود می باشد. رئیس جمهور مکزیک فرماندار بخش فدرال را معین می کند.
«احزاب عمده»:
1- حزب انقلابی پارتیدوری و لوسیوناریو اینستیتو سیونال (64 کرسی سنا و 299 کرسی از 400 کرسی مجلس نمایندگان) پارتیدوآکسیون ناسیونال (56 کرسی از 400 کرسی) پارتیدو سوسیالیستا اونیفکادود مکزیکو (16 کرسی) پارتیدوپاپیولار سوسیالیستا (ده کرسی) حزب کارگرو سوسیالیست (ده کرسی) حزب دموکراتیک مکزیک (9کرسی).
قانون اساسی و حکومت
قانون اساسی جدید که بر پایه قانون اساسی 5 فوریه 1917 به تصویب رسیده هر چند وقت به چند وقت اصلاحاتی گشته است. مکزیک کشوری است جمهوری، دموکرات، فدرال شامل 31 ایالت. و یک فدرال جدا، هر ایالت در همه امور داخلی آزاد است، اما در اصول موافق قانون حکومت فدرال است. شهروندان در حق رأی آزاد و 18 ساله ها و بالاتر حق رأی دارند.
قوه مجریه، قوه قانونگزاری، قوه قضائیه از هم جدا هستند. قوه قانونگزاری در دست کنگره ملی مرکب از دو مجلس 1- مجلس نمایندگان 2- مجلس سنا. مجلس نمایندگان 500 نماینده دارد و به مدت 3 سال به طور مستقیم با رأی مردم انتخاب می شوند و مجلس سنا 64 سناتور دارد.
از 64 سناتور هر ایالت دو نفر سناتور و حکومت فدرال نیز دو نفر سناتور انتخاب می کنند و دوره اش به سال ایت.
رئیس جمهور عالیترین مقام قوه مجریه است که اعضاء شورای وزیران را با تصویب دو مجلس نمایندگان و سنا بر می گزیند، فرمانده کل سپاه و رؤسای ایالات را انتخاب می کند. خود رئیس جمهور به مدت 6 سال با رأی مستقیم انتخاب می گردد.
رئیس جمهور کارلوس سالیناس دگوراتی (متولد 1948) در دسامبر 1988 برگزیده شد.
انرژی و منابع طبیعی
تولید سالانه برق بیش از 892/116 میلیون کیلو وات ساعت- نفت بزرگترین ذخایر نفتی را در آمریکای لاتین دارد. تولید نفت خام در 1991 مقدار 4/155 میلیون تن بود. تولید گاز 478/3 میلیون فوت مکعب در 1988 بود.
زمین قابل کشت 9/21 میلیون هکتار،مرغزار 4/74 میلیون هکتار و مرتع 48 میلیون هکتار 9/21 میلیون هکتار جنگل 6/1 میلیون هکتار کشت دائمی غلات و 6/40 میلیون هکتار زمین های دیگر. صید ماهی سالانه حدود 7/283/1 هزار تن.
آب و هوا
در عرض جغرافیایی است که تولید آب و هوای گوناگونی می کند. خشک، نیمه خشک، در شمال با حداکثر گرما، در جنوب آب و هوای بارانی گرمسیری، با گرمای گونه گون به واسطه بلندی ها، وضع آب و هوا در کرانه های خلیج مکزیک خیلی گرم و بارانی به طور معمول فصل بارانی از مه تا نوامبر به درازا می کشد. مکزیکوسیتی در ژانویه 6/12 و در جولای 1/16 درجه صد بخشی گرما و 747 میلی متر باران دارد. لاپاز در ژانویه 8/17 و در جولای 4/29 درجه صد بخشی گرما و سالانه 145 میلی متر باران دارد.
شهر هاى اين كشور

آکاپولکو ACAPULCO
جمعيت
جمعیت 721011 نفر
از شهرهای مکزیک اکاپولکو، این فرح انگیزترین گردشگاه و اقامتگاه ساحلی اقیانوس آرام، در ظرف چند سال اخیر به دو برابر پیشین خود رسیده است. در این ساحل دیدنی تپه‌های سرسبز و صخره‌های پرشیب فراوان دیده می‌شود. آکاپولکو، آمیزه‌ای است از کهنه و نو، زیرا در آن هم خانه‌هی بومی کوچک با بامهای علفی و ستونهای گرد سفید دیده می‌شود که نخل روی آنها سایه می‌اندازد و هم خانه‌های کاخ مانند محصور در میان ایوانهای یکنواخت و همشکل که روی تپه‌های مشرف بر دریا ساخته شده است. آکاپولکو، یا شهر ایوانها، ورزشگاه زمستانی ثروتمندان سراسر قاره‌ی امریکاست، زیرا در سراسر سال اسکی آبی و صید ماهی از اعماق دریا و سایر اشکال ورزشهای زمستانی معمول است.
از بندهای مهم و پلاژهای جالب مکزیک است. صحنه‌های زیبا و زمستان گرم، آفتابی آنرا به صورت یکی از جالب‌ترین شهرهای جهان در آورده است. این شهر بر تپه‌های جنگلی در طول یک محل گود، بندر طبیعی دریایی بر کرانه اقیانوس آرام قرار و در حدود 306 کیلومتر مربع مساحت دارد و در جنوب غربی مکزیک واقع است.
فعالیت‌های گوناگون اقتصادی و ورزشی دارد رستوران‌ها و کلوب‌های شبانه آن، توریست‌های بسیاری را به سوی خود کشانیده است.
توریسم مهم‌ترین صنعت و منبع درآمد و گسترش شهر گشته است. بیش از 250 هتل و متل دارد.
اوآکساکا OAXACA
جمعيت
جمعیت 256848 نفر
اوآکساکا، پایتخت ایالتی است در مکزیک جنوبی از نظر مواد معدنی و کشاورزی غنی و ناحیه‌ای جنگلی می‌باشد. به مقیاس وسیعی این شهر به توریسم و فروش گاو، مواد شیری و چوب‌های سخت، وابسته است. ویرانه‌های دو شهر باستانی سرخپوستی: میلتا و مونته آلبان در نزدیکی اوآکساکا قرار دارد. برخی از مورخان می‌پندارند که این شهر را آرتک‌ها در 1486 ساختند اما زاپوتک و میکستک سرخپوستان در این منطقه تا خیلی پیش از مسیح می‌زیستند. این مردم شهر اوآکساکا را جزو مستعمرات خود آوردند و از آثار معماری آن زمان مقدرای به جا مانده است. 20
اوریساوا
از شهرهای مکزیک اوریساوا، در نیمه راه جاده‌ی مکزیکو به وراکروز، شهری پر هیاهو و صنعتی و کانون کارخانه‌های بافندگی و کشت قهوه است. در نزدیکی آن جایی به نام فورتین دولاس فلورس قرار دارد که یاسمنهای خوشبوی آن مشهور است. در آنجا این گل‌ها چندان زیاد است که گاهی از آنها در استخرها می‌ریزند تا آب معطر شود و شناگران لذت ببرند. فورتین دولاس گلستانی است زیبا و خوشبو.
پیوبلا Puebla
جمعيت
ج 1270989 نفر
یکی از قدیمیترین و جالب‌ترین شهرهای مکزیک دارای کارخانه‌های بافندگی، سرامیک و کاشی‌سازی و کالاها و محصولات پتروشیمی می‌باشد. از سطح دریا بیش از 7000پا از سطح دریا ارتفاع و در مدخل شاهراه آمریکا قرار دارد. به واسطه داشتن کلیسا (بیش از 60کلیسا) شهرت و کلیسای جامعی دارد که چهارصد سال قدمت و سبک خالص اسپانیایی دارد.
تئوتی هواآکان (مکزیک) TEHUACAN
جمعيت
ج 204358 نفر
شهر مقدس ماقبل دوره کلمبیا، تئوتی هوآکان در منطقه‌ی کوهستانی در 50کیلومتری شمال شرقی مکزیکوسیتی واقع شده است. این شهر که بین قرون اول و سوم میلادی احداث شده، در اوج شکوفایی خود بیشتر از 36 کیلومتر مربع وسعت و جمعیتی 200000نفری داشته است. مرکز تشریفات پر ابهت آن نشانگر یک اوج هنری در تمدنهای کلاسیک مکزیک است و مشتمل است بر ساختمان مرکزی هرم خورشید که با ارتفاع بیش از 75 متر از ایوانی به وسعت 350 مترمربع سر به آسمان کشیده است؛ هرم ماه با 42متر ارتفاع و معبد کتزال کوتل یا مارپردار آز تک‌ها 40000ساختمان دیگر شهر از سنگهای آذرین است که با گل یا گچ آهکی روکش شده و قصرهای مجسمه‌دار زیبای آن با طرح مشبک مستطیلی بر پایه اصول هماهنگی عالم هستی تنظیم شده است. خیابان وسیعی شهر را تقسیم کرده و بازارها، ساختمانهای قدیمی و میادین را به هم ارتباط داده است. صنعت مهم آن تولید ابسیدین (شیشه‌معدنی) بود که از آن ابزار برش برای فروش ساخته می‌شد. در قرن 6میلادی تئوتی هواکان کشوری قدرتمند و وسیع را اداره می‌کرد. ولی حدود سال 350 به دلایلی که هنوز معلوم نیست سوخت و بعد از آن متروک شد. زمانی که در قرن 14میلادی آز تک‌ها خرابه‌های شهر و هرم‌های عظیمش را پیدا کردند، پنداشتند که خدایان آنها را ساخته‌اند و بنابر آن تئوتی هواکان (مکان خدایان) بر آن نام نهادند. این محل در سال 1987 در فهرست میراث جهانی وارد شد.1
موره لیا MORELIA
جمعيت
ج 549400 نفر
از شهرک های مکزیک، شهر موره لیاکانون گل ثعلب است. این شهر که در زمان سلطه اسپانیا بر مکزیک یا ذولید نام داشت، کانال مصنوعی زیبا و کهنسالی دارد. این شهر نیز زادگاه بسیاری از شاعران و سخن سرایان نامدار مکزیک است. 21
سان میگوئل San Miguel Allendo
از شهرهای بزرگ مکزیک مرکزی، در 35 مایلی شرق- جنوب شرقی Guanajuato و در ارتفاع بیش از 6000 پایی قرار گرفته، بازار کشاورزی و مرکز هنرمندان است. در حالی که در سال 1542 روستایی سرخپوستی بود به نام اسپانیایی ویلاد سان میگوئل ال گرانده در 1555 نامیده شد. در این جا ایگناسیو آلنده(1811-1779) تولد یافت. این مرد کاپیتان و جنرال انقلابی بود که بعدها این شهر به افتخار کاپیتان جنرال آلنده سان میگوئل آلنده نامگذاری گشت. آثار تاریخی دوران کولونی از لحاظ معماری و هنری آن، دارای اهمیت فراوانی می باشد. 18
شولولا
شهر شولولا در مکزیک مرکزی قرار گرفته و در محل شهر تولیتیکیه قدیم شهر مقدس آزتک بنا گردید. این شهر را با مرکورتز فرمانده اسپانیائی ویران و کلیسائی بر روی هرم مقدس شهر ایجاد کردند. به واسطه وجود کلیساها و معابد از گوشه و کنار کشور مکزیک به زیارت آن می‌شتابند.
کولیاکان CULICÁN
جمعيت
ج 536942 نفر
شهر کولیاکان پایتخت ایالت سینالوا، در شمال غربی مکزیک قرار گرفته، در 1531 تأسیس گردید. در روزگار استعماری اسپانیا آن شهرت داشت. مرکز آغاز مهاجرت ها به سوی شمال و مخصوصاً کوچ کورونادو در 1540 بود. میوه های مناطق استوایی پنبه، شکر و برخی از مواد معدنی از محصولاتش می باشد. 21
پالکنه (چیاپاس، مکزیک)
شهری که دوران رونق آن در قرنهای هفتم و هشتم بود.
هرم کتیبه‌ها: پالنکه در 692 ساخته شد. کاخ بزرگ پالنکه حدود 672 ساخته شد. این کاخ روی یک تختگاه مصنوعی قرار دارد که دارای دالانهای زیرزمینی است. ساختمان دارای سه حیاط خلوت است که پیرامون آنها راهرو، رواق وجود دارد. در مرکز محل برج قرار دارد که احتمالاً از آن به عنوان رصدخانه استفاده می‌کردند.3
پوئبلا PUEBLA
جمعيت
جمعیت 1346176 نفر
یکی از بزرگترین شهرهای مکزیک است که در 105 کیلومتری جنوب شرقی مکزیکوسیتی قرار گرفته و پایتخت ایالت پوئبلا می‌باشد. این شهر یک کلیسای بسیار بزرگ به سبک معماری اسپانیایی و ساختمانهای دیگر دارد. تولیدات عمده‌اش شامل پارچه‌های پنبه‌ای، شیشه، ظروف سفالین و کاشی‌های زیبای رنگی می‌باشد. در 1531 تأسیس گشت و یکی از کهنترین اقامتگاههای اسپانیایی در مکزیک است.
یکی از کهنسالترین شهرهای مکزیک، شهری است دیدنی که در آنسوی آتشفشانهای مکزیکو قرار دارد. این شهر که در سال 1531 اندکی پس از ورود فاتحان اسپانیایی به دستور هرنان کورتس ساخته شد، در آغاز شهر فرشتگان نام گرفت.
آورده‌اند که در هنگام ساختن نمازخانه‌ی همگانی این شهر، بدون هیچ علت آشکاری، هر چه کارگران کار می‌کردند پیشرفتی حاصل نمی‌شد، تا اینکه شبی که فرشتگان از آسمان فرود آمدند و ایشان را یاری دادند و از آن پس کار ساختمان نمازخانه به سرعت پیش رفت.
تاکسکو Taxco
از شهرهای کوچک مرکزی مکزیک است. بناهای کولونی دارد و مرکز حکومتی دوران کولونی بود. هزاران توریست از شمال برای دیدار و خرید صنایع نقره، جواهر و دیگر صنایع دستی جالب و ارزنده این شهر، به اینجا می‌آیند، از معدن نقره آن بیش از 400سال است که بهره‌برداری می‌شود. 19
تامپیکوTAMPICO
جمعيت
جمعیت 294789نفر
دومین شهر بندری مهم مکزیک، پس ورکراروز. این شهر بندری در 11کیلومتری خلیج مکزیک بر کرانه رودخانه پانوکو قرار دارد. این شهر مرکز پالایش صنعت نفت مکزیک و مرکز مهم صدور نفت می‌باشد. زمستانی معتدل دارد. از نظر شکار و ماهی‌گیری مرکزی دلخواه است. در سده 1500اسپانیایی‌ها در این سامان ماندگار شدند.
توره اون Torreon
جمعيت
ج 1000000نفر
از شهرهای مکزیک، در ایالت کوآهویلا قرار گرفته، یک مرکز مهم صنعتی و داد و ستد در ناحیه حاصلخیز لاگوناست. راه‌آهن موجود در این ناحیه سبب حمل و نقل آسان شده است.
در اوایل قرن بیستم، این شهر یک روستای کوچک محل کشت و برداشت پنبه و کائوچو بود تا اینکه رفته رفته بر فعالیت صنعتی آن افزوده شد و علاوه بر تولیدات کشاورزی، فرآورده‌های صنعتی قابل توجهی عرضه کرد. کارخانه‌های پنبه پاک‌کنی، آرد سازی، کارخانه‌های تولید مواد شیمیایی و عمل آوری مس، نقره و سرب دارد.
در شهر توره‌اون مدرسه پزشکی دانشگاه کوآهویلا و فعال است. بازار مهم محلی لاآلیانزا از نظر اقتصادی، پراهمیت است.
دیری نگذشت که گروهی از مردم این سامان به واسطه شورشدن
آب آن به جاهای دیگر مکزیک کوچیدند و دوره‌های خشکسالی نیز به این شهر آسیب رسانید. 16
تولوکا Toluca
جمعيت
ج 1600000نفر
از شهرهای مکزیک مرکز ایالت قسمت مرکزی جمهوری مکزیک، نخستین بار کورتز فاتح اسپانیایی در سال 1530ماندگاهی برافراشت. این شهر در 67کیلومتری غرب شهر مکزیکوسیتی قرار گرفته است. نام رسمی آن دلردو می‌باشد با اینکه در 2500متری بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است، دارای آب و هوای لذت بخش ملایمی است و از قله‌های کوههای اطراف آن پوشیده از برف باشد. جنگل‌هایی با درختان همیشه سبز و چوبهای پربها دارد از این گذشته در دره‌های حاصلخیز قرار گرفته که به وسیله رود لرما آبیاری می‌گردد و بدین جهت یک منطقه کشاورزی مهم به شمار می‌رود. پس از دهه 1940با بزرگ و بزرگ‌تر شدن مکزیکوسیتی اقتصاد کشاورزی و روستایی آنها برپایه یک اقتصاد صنعتی قرار گرفت. صنایع محلی شامل فرآوری خوراک و تولیدات کارخانه‌ای از جمله پارچه، مواد شیمیایی، اتومبیل می‌باشد. گسترش تولوکا بیشتر به واسطه جذب آن به مکزیکوسیتی می‌باشد زیرا کارگران بسیار به مکزیکوسیتی و نواحی اطراف آن می‌روند. بازار مهمی در تولوکا وجود دارد که در آن سرخپوستان کالاهای صنایع دستی خود را برای فروش عرضه می‌کنند از این رو توریست‌های بسیار بدین سامان می‌آیند. 16
تی‌آجوآنا Tiajuanaج 1400000نفر
از شهرهای کشور مکزیک، در شمال غربی. در جنوب مرز ایالات متحده آمریکا بر کرانه اقیانوس آرام، در اطراف رانچو دیتاجوآنا گسترش یافت. یکی از شش پرورشگاه روستایی گاو در سال 1840بود. تی‌آجوآنا یک بندر آزاد در سال 1933بود. محل مسابقات گاوبازی است. صنعت توریسم، فرآورده‌های غذایی، الکترونیک، پارچه از منابع درآمد مردم این سامان است. 16
گادالاجارا Guadalajara
دومین شهر بزرگ مکزیک است که از سطح دریا 5000 پا ارتفاع و در 300 مایلی شمال غربی شهر مکزیکو قرار دارد. گندم، ذرت و لوبیا ازمحصولات عمده کشاورزی اطراف این شهر است. سرامیک و ظروف شیشه آن شهرت فراوان یافته، میدان مرکزی شهر گاداجارا را بناهای دوران کولونی قرن شانزدهم و هفدهم زینت بخشیده دانشگاه آن در سال 1792 ایجاد گردیده است.
گالوستون Galveston
از بنادر خلیج مکزیک است که در ساحل دور از تگزاس ساخته شده، کشتی های سولفور، پنبه و آرد به واسطه عمق زیاد کانالی که از بندر به هودسون در 40 مایلی داخلی خشکی حفر گردیده رفت و آمد می کنند.
در آغاز قرن نوزدهم کشتی های اسپانیایی در رفت و آمد بودند.
گو آساوه
از شهرهای کشور مکزیک است که در 1595 برافراشته شد. بر کرانه رودخانه سینالوآ قرار دارد. صنایع: ماهیگری، دام، گندم، پنبه می‌باشد.
گوآیاماس
جمعيت
ج 864730 نفر
از شهرهای کشور مکزیک است که در سال 1535 برافراشته شد، در شمال غربی کشور بر کرانه خلیج کالیفرنیا، در نزدیکی رودخانه یاکوی قرار دارد، ماهیگیری و استفاده از پلاژهای آن ارزش اقتصادی دارد. صادرات سنگ طلا و نقره، پنبه، مروارید، تنباکو، صنایع کشتی‌سازی، الوار، توریسم است. در قرن 18 ژوزئیت ها وارد این شهر شدند تا آیین مسیح را تبلیغ و رایج کنند.
گواذاالاخار
جمعيت
ج 1647000 نفر
از شهرهای مکزیک گواذاالاخارا شهر شاعران و آهنگسازان و کانون موسیقی، آوازهای محلی و عشق است. این شهر که «جواهر غرب» نیز نامیده می‌شود پس از مکزیکو بزرگترین شهر مکزیک است و محصولات شیشه‌ای و سفالین آن معروف است.
گواناخواتو
از شهرهای مکزیک شهرت گواناخواتو، کعبه‌ی آمال دوستداران منظره، مدیون خیابان‌های پر پیچ و خم و خانه‌های دژ مانند آن است که در زمان نایب السلطنه ها ساخته شده‌اند. قشنگی این شهر و عادات قدیم مردم آن تاکنون دست نخورده باقی مانده است. گوانا خواتو شهری است پر زرق و برق و سنت پرست مجلل؛ درست مانند بانوی بزرگوار سالخورده‌ای که نمی تواند گذشته ی خویش را از یاد ببرد.
از دیدنیهای این شهر گورستانهای ترس آور آن است که در دخمه‌های سرد و پوشیده ی آن اجساد را متحجر می‌کنند و بعداً در روی دیوارهای دو طرف سردابه به نمایش می‌گذارند.
ماساتلان MAZTIA
جمعيت
ج 325000 نفر
شهر ماستلان در سینالوه، شمال غربی مکزیک واقع، بندر آن بر کرانه اقیانوس آرام قرار گرفته، آغاز ترقی تجاری آن با ایجاد تجارت مستعمرات اسپانیایی یا فیلی پین بوده است.
مریداMerida
جمعيت
ج 660848 نفر
بزرگترین شهر شبه جزیره یوکاتان در کشور مکزیک است که در منطقه‌ای کشاورزی و گاوداری قرار دارد. این شهر با راه آهن به بندر نزدیک خود، پروگره سو متصل است و با جاده به چچن ایتزا شهر باستانی و اوکسمال مایاها مرتبط می‌باشد. در این شهر کلیسای جامع و ساختمانهای دیگر زیبایی دارد که در اوایل دوره اقامت اسپانیایی‌ها در این سامان ساخته شده، موزه‌اش شامل صنایع دستی سرخپوستان مایائی است. اسپانیائی‌ها شهر مریدا را در سال 1542 ساختند.
مکزیکوسیتی MEXICOCITY ■
جمعيت
ج 5591309 نفر
شهر مکزیکو با جمعیت چندین میلیونی و ارتفاع زیاد و آسمان آبی زیبایش. این شهر، که در مرکز فلاتی عظیم قرار دارد، از عصر استعمار رو به گسترش رفت. در دوران پورفیریودیاس وضع و شأن یک شهر را یافت، و پس از انقلاب پایتخت بزرگی از کار درآمد. هر فرماندار تازه ای خود را موظف می داند که چیزی، یا به مناسبت احتیاج، یا برای آراسته تر و زیباتر کردن این شهر، به آن بیفزاید. همیشه بناهای تازه ای در این شهر در دست ساختمان است. خیابانها را پهن تر می کنند و ساختمانهای کهنسال را درهم می کوبند تا جا برای اجرای طرحهای بزرگتر و بهتر باز شود. مردم مکزیکو می گویند «داریم چهره ی شهر خود را جراحی پلاستیک می کنیم ».
از شهرهای مکزیک، شهر مکزیکو، که ساکنان شهرستانها آن را به نام « پایتخت » می خوانند، مجمع اضداد است. از یک سو کاخهای کهنسال قرن هفدهم که زمانی اسباب سربلندی نایب السلطنه های خود پسند بود ودر سوی دیگر ساختمانهای سبک فرانسوی با شیروانی های تند شیب و چراغهای پایه بلند ( که در سال ها خوش دهه ی آخر قرن نوزدهم از ضرورت به شمار می رفت ) دیده می شود؛ و در کنار اینها، ساختمانهای فوق مدرن بیست طبقه با دیوارهای شیشه ای و نمای ساده سر به آسمان ساییده است.
پایتخت مکزیک، با چندین میلیون جمعیت چندان بزرگ هست که برای تسهیل رفت و آمد و حمل و نقل احتیاج به راه زیرزمینی داشته باشد، اما چون روی مرداب – همان مرداب قدیم تنوک تیتلان – ساخته شده و در زیر آن آب است، ساختن راه زیرزمینی ممکن نیست. مردم با اتومبیل شخصی، تاکسی، اتوبوس و تراموا رفت و آمد می کنند؛ و تراکم وسایل نقلیه همیشه در این شهر به چشم می خورد. در میان عابران پیاده هم زنان و مردان شیکپوش دیده می شود و هم سرخپوستان پابرهنه که برای فروش مصنوعات و کالای خود به شهر آمده اند.
در آغاز قرن بیستم، در همه ی این شهر تنها شش اتومبیل وجود داشت که خانواده های ثروتمند از اروپا وارد کرده بودند.
در خیابانهای این شهر گاهی سرخپوستانی دیده می شوند که پوشاک محلی خود را به تن دارند و سوار بر الاغ از لابلای اتوموبیلها و اتوبوسها آهسته به دنبال کسب و کار خویش می روند؛ اما نباید تعجب کرد زیرا شهر به اینان نیز تعلق دارد. همچنین گاهی بوقلمون فروشهای دوره گردی دیده می شوند که حتی در لوماس دو چاپولتپک، زیباترین محله ی مسکونی شهر، متاع جاندار خویش را توی کوچه و خیابان به راه می اندازند و در پی خریدار می گردند. اینان، با شلاق درازی که در دست دارند، به آرامی بوقلمونها را نوازش می دهند و به هر سو بخواهند هدایت می کنند. کدبانوها و مستخدمه ها از خانه ها بیرون نمی آیند و هر بوقلمونی را پسندیدند می خرند. معمولاً فریاد فروشندگان با سروصدای بوقلمونها در هم می آمیزد.
در شهر مکزیکو اغلب اوقات زمین لرزه روی می دهد اما آسیب زیادی نمی رساند. به علت وقوع زمین لرزه آسمانخراش در این شهر کمیاب است، و بلندی ساختمانها تابع مقرراتی است که برای احتراز از آسیب زمین لرزه وضع شده است. از زمان پدیدآمدن آتشفشان کوچک موسوم به پاریکوتین در فلات مرکزی، زمین لرزه روی داده است، زیرا پاریکوتین بخارهای زاید زیر زمین را دفع می کند.
میدان زوکالو چشم و چراغ مکزیکو است. انسان در این میدان وسیع، با آن ساختمانهای مجللش، سرسام می گیرد. همه ی خطهای اتوبوس و تراموا از زوکالومی گذرد، و هزاران عابر پیاده در روز از آنجا می گذرند. فروشندگان دوره گرد این میدان همه چیز از توله سگ و بلیت بخت آزمایی گرفته تا حبوبات و جواهر دزدیده شده می فروشند. از بارها و رستورانهای درجه دوم این میدان همیشه صدای موسیقی شنیده می شود.
برجسته ترین ساختمان این میدان نمازخانه ای است همگانی که با سنگهای پرستشگاه بزرگ آزتکها ساخته شده است. بزرگترین جنگ میان اسپانیاییها و سرخپوستان در همین میدان صورت گرفت که سرانجام موکتسوما را در کاخش سنگباران کردند و کشتند.
در محل کاخ موکتسوما امروز کاخ دولتی که مقر رئیس جمهوری مکزیک است قرار دارد. در تالارها و اتاقهای این کاخ یادگارهای گرانبهائی دیده می شود که از زمان حمله اسپانیاییها به جای مانده است.
کاخ چاپولتپک برفراز « تپه ی ملخها » و رو به روی پاسو دو لارفورما یکی از زیباترین خیابانهای سراسر قاره ی امریکا – اکنون تبدیل به موزه شده است – این کاخ، که به دستور ماکسیمیلیان در آغاز حکومتش ساخته شد، مدتها مقر ریاست جمهوری مکزیک بود و سپس به دستور رئیس جمهور کاردناس قرار شد که آن را به عنوان یک بنای تاریخی حفظ کنند.
دیگر دیدنیهای مکزیکو دکانها و فروشگاههای بزرگی است که هنوز نفوذ سلیقه ی فرانسوی در آن ها دیده می شود. هر گوشه و کنار محلات کسب شهر، کافه هایی هست که کارکنان زن و مرد مؤسسات اوقات فراغت خویش را در آنجا می گذرانند. مکزیکو یک کاخ هنرهای زیبا نیز دار که در آن اپرا اجرا می شود و در تالارهای متعدد آن نمایشگاه برپا می گردد.
مکزیکو دو میدان گاوبازی که هر یکشنبه پر از تماشاگر است یک استادیوم ملی، چندین باشگاه رقص، چندین میدان چوگانبازی، سیرک و در حومه نیز سه ورزشگاه ییلاقی دارد، مردم این شهر به ورزش دلبستگی خاصی دارند. 14
موزه ملّی دآنتروپولوژی ( مردم شناسی ) این مجموعه موزه ملّی مردم شناسی شامل قوم شناسی، مردم شناسی، اشیاء باستان شناسی از روزگاران پیش از تاریخ مکزیک شامل گنجینه های آزتک ها، مایاها، زاپوتک ها، میکزتک پوره، په چاها و اولمک ها.
هرم مکزیکو مضاعف، تنایوکا ( نزدیک مکزیک ) تنایوکا، که در اصل پایتخت تمدن چی چی مک بود، بعدها به دست آزتکها افتاد. شهر طی مراحلی میان قرنهای سیزدهم و شانزدهم میلادی ساخته شد. پلان دو بقعه نما شامل بازسازی بقعه ها و مقطع که روی هم سازی های ششگانه را نشان می دهد 600: 1 نواری از نقش تمام برجسته مار در دور هرم قرار دارد. 1
کاخ ویسبرگال شهر مکزیکو فرای دِوالِورده در 1790بر روی ویرانه های کاخ کورتزپلان 1000: 1 این ساختمان چندین بار گسترش یافته و اکنون دارای سه حیاط خلوت طاقگان دار است. خزانه کلیسای جامع مکزیکو، ساخته لورنسورودریگس در 1749 تا 1768 پلان 600: 1 طرح بنا تقارن محوری دارد. 1
مکزیکو – زادگاه خدایان – گذشته ی رازآمیز تئوتی هوآکان
مکزیکو: سده یکم پیش از میلاد
تکمیل و گسترش در سال 500 پس از میلاد « در آن دوران که هنوز شب بود،
در آن زمان که هنوز روز در وجود نبود،
و روشنایی هم نبود،
آنان در آنجا گرد آمدند.
و خدایان را به تئوتی هوآکان فراخوانده چنین گفتند:
« خدایان، به اینجا بیایید !
چه کسی این قطیفه را بر دوش می گیرد که
شب را به روز و تاریکی را به نور دگرگون سازد ؟
اسطوره ی آفرینش آزتک، به گفته ی پدر برناردینو دوساهاگان، 1590 م.
سالها پیش از ورود باستان شناسان به تئوتی هوآکان، نویسندگان جهانگرد این مکان اساطیری را یافته بودند. در سال 1804، الکساندر فن هامبولت کاوشگر در ادامه ی سفر خود به آمریکای مرکزی چنین نوشت: « تنها بناهای یادبودی در دره ی مکزیکو که حجم یا اندازه اشت یک اروپایی را تکان می دهد، بقایای دو هرم در تئوتی هوآکان است. »
این شهر ویران، که تنها یک دهم آن حفاری شده، در سی مایلی شمال شرقی مکزیکوسیتی در دره ی کوهی به ارتفاع هفت هزار پا از سطح دریا جای دارد. نزدیک به سال 500 ق. م که این شهر باستانی دوران طلایی خود را می گذراند. نزدیک به دویست هزار نفر جمعیت داشت و نه تنها نخستین و بزرگترین کلان شهر نیمکره ی غربی که نیرومندترین شهر آمریکایی مرکزی در آن زمان بود. از همین جاست که تاریخ مکزیک آغاز می شود، زیرا در اینجا زمینه مساعد برای توسعه اقتصاد، دینی، سیاسی در سرزمینهای بلند مکزیکی وجود داشت. نفوذ شهر تا پانصد مایل دورتر یعنی به گواتمالای امروزی رسید. هر چند از ساکنان این شهر، شیوه ی زندگی یا رویدادهایی که در اینجا رخ نمود، اطلاعاتی در دست نیست.
مردم تئوتی هوآکان هیچ نوشته ای از خود برجا نگذاشتند و از این رو روشن نیست که زبان آنان چه بود یا خود و شهرستان را چه می نامند. نام تئوتی هوآکان از زبان آزتکها گرفته شده که چند سده بعد در دره ساکن شدند و می تون آن را چنین ترجمه کرد:
« آنان که خدا شدند. » سالها پیش از فتح اسپانیائیها افسانه هایی بیشمار از تئوتی هوآکان گفته شده و آزتکها بر این باور بودند که جهانی که آنان می شناختند از تئوتی هوآکان آغاز شده. آنان ویرانه های رها شده ای را که گمان می کردند تمدن دیرین و از میان رفته ی غول ها پدید آورده است، گاهواره ی زندگی، جایی که خورشید و ماه در آن پدید آمده، می پنداشتند. از این رو دو هرم تئوتی هوآکان را که گاه در آن آیین قربانی انجام می دادند، پرستشکده های کهن دو خدای اصلی کیهان دانسته، دو گذرگاه اصلی قدیمی را « راه مردگان » می نامیدند، زیرا بر این باور بودند که ویرانه هایی که در راستای دو محور مرکزی شهر به درازای دو مایل و پهنای چهل یارد است، باید گور کاهنان و شاهان باشد، در واقع اینها بقایای پرستشگاهها هستند.
برخلاف تصورات رازآمیز آزتکها، زیستگاههای بیشماری که تئوتی هوآکان را ساخت باید در دوران اوج خوشبختی آنان سرشار از فعالیت و کار بوده باشد. این شهر که در جاده ی بازرگانی از سرزمینهای بلند تا ساحل خلیج جا داشت و از آب فراوان بهره مند بود، بازاری بزرگ و کارگاههای بیشمار داشت. هنر و اخترگویی به شکلی بی سابقه رواج داشت و زمان به شکل تقویم تنظیم شده بود. نگاره های درخشان دیوارهای خانه ها را می آراست و تئوتی هوآکان کلان شهری برجسته، پر تنوع و شلوغ و چنان نیرومند بود که به دژ و برج و بارو نیاز نداشت. توجه آنان بیشتر به « هرم خورشید » بود. بنای سترگ دو و نیم میلیون تنی که از آجر و خاک به ارتفاع دویست پا ساخته شده و برای باربری مصالح آن از کامیون یا جانوران باری بهره نگرفته بودند. نمای اصلی آن درست همردیف نقطه ای است که خورشید در روز انقلاب تابستانی طلوع می کند. سراسر شهر با نقشه ای شطرنجی آراسته شده روبه سوی چهار گوشه ی شطرنج دارد. انگیزه ی رو به نابودی رفتن این شهر بزرگ به سال 600 میلادی روشن نیست. آیا کشاورزانی که گرداگرد شهر می زیستند، دیگر نتوانستند خوراک کافی تولید کنند ؟ آیا شهر مورد هجوم قبایل سرزمینهای خشک شمالی قرار گرفت ؟ اینها پرسشهایی است که تاکنون بی پاسخ مانده اند. برای فرهنگهای آینده ی امریکای مرکزی، تئوتی هوآکان، آرمان و کمال مطلوب گذشته ای شکوهمندشد همچنان که آتن دوران کلاسیک برای اروپائیان...23
مکزیکوسیتی در 1521 تأسیس گشت. موقع جغرافیایی در آمریکای شمالی، در حوضه معروف دره مکزیکو، در یک بستر خشک دریاچه تکزکوکو، کوههای اطراف شهر با 17877 پا بلندی با آتشفشان فعال پوپوکیت پتی ( کوه دودکش ) در نزدیکی آن در بلندی 2237 متری از سطح دریا قرار گرفته.
آب و هوا: به واسطه موقع جغرافیایی، هوایی سرد با فصل کوتاه متغیر دارد، در حالی که برف به ندرت می بارد. شب ها در ماههای سرد از دسامبر تا ژانویه یخبندان می شود.
حرارت متوسط 18 درجه در ماههای سردتر به طور متوسط 4/12 درجه و در فصل بارانی ( ماه مه تا سپتامبر)، به طور متوسط 3/17 درجه سانتی گراد میزان بارش باران سالانه 180 میلی متر است.
آموزش شهر از نظر سطح سواد حدود 90 درصد - دوره دبستان 6 سال و متوسطه سه سال و پس از آن دوره کالج در سه سال – در سال تحصیلی 98-1997 تقریباً سه میلیون نفر دانش آموز به تحصیل و 168442 نفر معلم به تدریس در 9460 مدرسه مشغول بودند.
مکزیکوسیتی مرکز دانشگاههایی، شامل دانشگاه مکزیکو که در 1551 تأسیس شده و بیش از 350000 دانشجو دارد.
انستیتوهای مهمی نیز در شهر مکزیکو دایر است. از جمله انستیتو پلی تکنیک و دانشگاهها متروپلی تن و دانشگاه آناهوآک و دانشگاه بین المللی ایالات متحده آمریکا و انستیتوهای خصوصی.
مرکز ملی هنرها در 1994 گشایش یافت که شامل یک کتابخانه و یک تالار کنسرت و کلاسهایی برای سینما، رقص، موسیقی و درام است.
کتابخانه ها و موزه ها: تعدادی موزه خصوصی در مکزیکوسیتی وجود دارد از جمله موزه ملی مردم شناسی در پارک چاپولترپک که در آن آثار هنری به نمایش گذاشته شده در این پارک موزه هنر مدرن ف موزه اولمه دو کارهای مهم کاهلو و دیاکوریوا، کتابخانه ملی
پارک ها و مراکز تفریحی پارک ها و میدانهای شهر همواره پر از جمعیت در اواخر هفته است.
یکی از فضاهای باز پارک چایوتیک بناهای بسیار برافراشته شده از جمله: آکادمی نظامی اثر چایوتیک، محل موزه های متعدد.
بسیاری از پارک های دیگر شهر شامل پارک آلامه دا مرکزی نزدیک زوکالوکه در 1592 به وجود آمد. در آن برنامه هایی برای حفاظت محیط زیست در دست اقدام دارد. پارک کویوکان برای دویدن و قدم زدن که در آن درختان تناور وجود دارد. پارک بیابان شیران در جنوب غربی شهر قرار گرفته، که در این فضای باز، کوهها، جنگلها و چشمه ها دیده می شود.
هنرهای نمایشی شهر مکزیکو یکی از مهمترین مراکز فرهنگی در آمریکای لاتین است که از بسیاری جاها اسپانیایی زبانها را به سوی خود می کشاند. کاخ هنرهای زیبا یک تالار اپرا و کنسرت در منطقه وسط شهر دارد که در آن فعالیت های فرهنگی صورت می گیرد. هنر باله، نمایش و کنسرت در این مراکز اجرا می شود. گالری هنرمندان بسیاری از دورترین نقاط دنیا را به خود جذب می کند. 3
مورلیا Morelia
جمعيت
ج 549400 نفر
از شهرهای ایالت میچوآکان در مغرب مکزیک است که از سطح دریا حدود 1890 متر بلندی دارد و قدمت ساخت آن به 1541 می رسد کلیسای جامعی به سبک باروک در قرن 17 و 18 که در آن برافراشته شده است، دارد. فرآوری مواد غذایی از جمله فعالیت های اقتصادی مردم این شهر می باشد.
پایتخت ایالت میچوآکان مکزیک است که در مکزیک مرکزی در حدود 209 کیلومتری شمال غربی شهر مکزیکو قرار دارد. در این شهر صنایعی چون کارخانه آرد سازی، فرآوری سبزی و کارخانه های شیمیایی دارد. کلیسای جامع زیبایی دارد. بسیاری از بناهای دوره کولونی اسپانیایی به جا مانده است. 18
مونته ری Monterery
جمعيت
جمعیت 33000000 نفر
از شهرهای مکزیک است که در روزگار اسپانیائی ها، پایتخت کالیفرنیا و فرمانروای مکزیکی، وزیر فرمان آمریکائی ها بود. پره زیدیو اسپانیائی در سال 1770 آن را تأسیس کرد. امروزه مرکز آموزش زبان ارتش آمریکاست. سابقاً کاپیتول بود و همچنین نشانه هائی از محلی که کاشف اسپانیائی سباستین ویزکانیو این سرزمین را در 1602 کشف کرد وجود دارد. این شهر بر کرانه انتهائی جنوبی خلیج کوچک قرار گرفته مرکز آمد و رفت توریست ها و محل استقرار انجمن ها و مراکز نظامی و محل هنرمندان، نویسندگان است. درین شهر مرکز انستیتو مطالعات خارجی و نیروی دریائی دایر است. دژاورد و مرکز تربیت ارتش در نزدیکی آن است.
سومین شهر بزرگ مکزیک و مرکز مهم فولادسازی است. این شهر بر سر شاهراه و خط آهن از ایالات متحده آمریکا ( تکزاس ) به مکزیکو می باشد ، معادن مهم نقره، سرب، طلا و آنتیموآن در این منطقه قرار دارد. در سال 1546 تأسیس گردیده است.
مونته ری مرکز ایالت نوئوولئون، در شمال شرقی این کشور و مهم ترین شهر صنعتی این کشور است که در قرن 16 برافراشته شد. دانشگاه نوئوولتون در 1933 تأسیس و مؤسسه تکنولوژی مونتری در 1943 ایجاد گشت. 10
از شهرهای مکزیک، پایتخت ایالت نیوولئون ، بر سر بزرگراه داخلی آمریکایی، در 400 مایلی شمال – شمال غربی شهر مکزیکو، مرکز مهمترین کارخانه های کشور و بر بلندی 1642 پایی از سطح دریا بر کرانه رود سانتاکاترینا در دره ای حاصلخیز که به وسیله تپه ها، دامنه تپه هاسییراما در انتهای شمالی بخش کشاورزی ایالت در میان گرفته شده است. جنوب شهر به وسیله یک بخش مرکبات خیز کوهستانی و تپه ای در میان گرفته شده، پیش از اینکه اسپانیایی ها برین جا دست یابند سرخپوستان بومی به صورت بدوی و ابتدایی می زیستند. در سده 1560 بود که به سرعت مورد سکونت فاتحان اروپایی قرار گرفت. شهر نخست لئون نام یافت و نام کنونی خود را در 1596 گرفت. در دوره جنگهای مکزیک ارتش ایالت متحده آمریکا برین منطقه تاخت.
شهر کنونی شامل معماری اسپانیایی و دارای بناهای سکونتی و عمومی است. به علاوه ساختمان ها و تأسیسات صنعتی و مراکز مهم بازرگانی. در شرق شهر کارخانه ذوب آهن فعال است و تولید آهن و فولاد دارد. همچنین ذوب سرب ، تصفیه فلزات دیگر، کارخانه های سیمان، آرد و پارچه بافی و نوشیدنی های سبک دارد. از این گذشته این شهر یک مرکز مهم مالی است که عمده تجارتش با ایالت متحده آمریکاست. این شهر مرکز راه آهن و بزرگراه مکزیک شمالی است. دارای دانشگاه نوولئون ( در 1933 تأسیس شد ) وانستیتو تکنولوژی مونته ری ( 1943 تأسیس ) می باشد. 21
واخاکا
ازشهرهای کشورمکزیک، شهر واخاکا را مهد میهن پرستان، نامیده اند بسیاری از مردان نامدار مکزیک از جمله خوآرز، پورفیریودیاس در این شهر زاده شدند. شهرت این شهر مدیون سفالهای قدیم و ویرانه های میتلا که در نزدیکی آن قرار دارد و خود از یادگارهای قبیله ای میکس تک است و درخت عظیم تیول است. این درخت سر و تنومندی است که چهل تن باید حلقه وار دور آن به ایستند تا بتوانند تنه آنرا در برگیرند. اهالی واخاکا بسیار مهمان نوازند. تا چندی تازه واردان بعلت نبودن مسافرخانه در خانه های اهالی پذیرائی می شدند. زنده دلی و مهمان نوازی مردم واخاکا زبانزد همه است. و رقص های محلی معمول در این شهر حتی در مکزیک بی نظیر است.
کاخ ستون ها، میتلاو نزدیک واخاکا، مکزیک مرکزی کاخی متعلق به تمدن میکستک، ساخت قرنهای یازدهم و دوازدهم میلادی، مقطع عرضی، پلان و نمای جلو 400: 1، پلان محوطه 400: 1 کتیبه ها با نقش مایه های هندسی خود از پوک سنگ معرق، حیاط خلوت و استفاده از ستون های سنگی یک پارچه در تالار بزرگ، همه نشانه های ظهور سبکی نوآورانه متعلق به قوم میکستک است.
وراکروز veracruz
جمعيت
ج 410000 نفر
از شهرهای بندری مکزیک یک بندر دریائی برکرانه خلیج مکزیک، صادراتش قهوه، وانیل، پوست و نزدیکترین محل به شهر مکزیکو از راه دریاست، کورتز در سال 1519 امپراتور آزتک را مغلوب و این منطقه را تصرف کرد.
ویکتوریا
از شهرهای ایالت تاماولیپاس در شمال شرقی مکزیک، برکرانه رود سان مارکوس است که در 1750 بر دامنه سییرا مادره شرقی برافراشته شد. نیشکر و مرکبات از جمله محصولاتش است.